Houtrijping

Wijn en eikenhout kunnen doorgaans goed met elkaar opschieten. Houtrijping wordt vaak geassocieerd met luxe en kwaliteit. Het eikenhouten vat waar de wijn in rijpt geeft de wijn extra geur- en smaakstoffen, zoals vanille en karamel. De vaten zijn echter erg prijzig, en daarom zijn er ook minder romantische methoden: van het toevoegen van houten staven aan de wijn tot grote theezakken gevuld met houtkrullen. De feiten over houtrijping op een rijtje.

Wat doet hout met wijn?

Hout geeft tonen van vanille, karamel en toast aan de wijn. De wijn krijgt meer kruidigheid en ook wat meer tannine uit het hout. Altijd doen, zou je daarom denken. Toch is niet elke wijn geschikt om op hout te laten rijpen. De wijn moet namelijk wel wat body hebben om de houtrijping te kunnen ondergaan. Ook moet de stijl van de wijn geschikt zijn voor vatrijping. Een lichte, soepele rode wijn heeft hier bijvoorbeeld geen baat bij; het vriendelijke, sappige karakter van de wijn gaat dan juist verloren. Een wat vollere, stevige wijn is meer geschikt, deze heeft van zichzelf al complexiteit wat door het hout juist versterkt zal worden. Bij witte wijn werkt het ook zo. Een hele fris geurige, fruitige en jonge witte wijn is juist zo aantrekkelijk vanwege dit frisse karakter. Een ferme stoot hout zou al dit plezier gaan domineren. Witte wijn in een wat meer kruidige, rijpe stijl is vaak beter geschikt voor houtrijping.

Periodes van houtrijping

Houtrijping zou een wijn nooit mogen overheersen. Het is te vergelijken met zout en peper op een gerecht; zonder zou het gerecht heel vlak smaken, maar met teveel zout en peper proef je de ingrediënten niet meer. Het is aan de wijnmaker om te beslissen welke stijl hij kan en wil maken. Ook wordt houtrijping wel eens gebruikt om een wat dunne wijn een upgrade te geven. De houtinvloeden maskeren dan het hardere zuur en wat wrange karakter met een zacht en vriendelijk laagje. In Spanje hebben ze de verschillende periodes van houtrijping onderverdeeld in verschillende typen rode wijn. Zo zijn er Crianza`s, Reserva`s en Gran Reserva`s. Een Crianza heeft minimaal twee jaar gerijpt, waarvan 6 maanden op houten vaten. De overige tijd rijpt de wijn op fles, waarbij de wijn niet veel ontwikkelt. Een Reserva is minimaal 3 jaar oud; een jaar houtrijping en twee jaar op fles. Een Gran Reserva heeft minimaal twee jaar gerijpt op vat en 3 jaar op fles.

Houtrijping - Flesrijping

Houtrijping versus RVS rijping

Het hout geeft, naast de geur- en smaakstoffen, door de poriën van het hout ook een minieme hoeveelheid zuurstof door aan de wijn. Dit zorgt voor micro oxidatie. Hierdoor rijpt de wijn anders dan wanneer zij in een hermetisch afgesloten RVS tank gerijpt wordt. De wijn ontwikkelt zich sneller, is sneller op dronk en de verschillende componenten verbinden zich beter met elkaar. Dat klinkt wat technisch, maar het gaat erom dat de tannines en zuren wat zachter worden. De wijn is meer in balans. Er is intussen al een apparaatje uitgevonden die hetzelfde effect ook in een RVS tank kan bewerkstellingen. Een klein pompje die in het wijnvat gehangen kan worden, dat een minieme hoeveelheid zuurstof door de wijn laat bruisen. Vergelijkbaar met een pompje wat je in een aquarium hangt, ter vergroting van het levensplezier van je geschubde vrienden.

Verschillende houten vaten

Het ene vat is het andere niet. Een barrique is het meest gebruikte formaat, van 225 liter inhoud. Dit naar het voorbeeld in Bordeaux. In tegenpool Bourgogne daarentegen is de standaardmaat 228 liter. Uiteraard geloven ze in beide gebieden heilig dat het formaat dat zij gebruiken het enige juiste is. Een barrique wordt veelal gemaakt van Frans of Amerikaans eiken. Frans eiken geeft een wat verfijndere houtindruk, terwijl Amerikaans eiken een veel dominantere smaak geeft. Bij de Spaanse Rioja wijnen worden vaak vaten van Amerikaans eiken gebruikt. In Frankrijk gebruikt men vaak, hoe kan het ook anders, Franse vaten. Een barrique wordt bij de assemblage aan de binnenkant “getoast” door het vat over een vuurtje heen te plaatsen. De zwartgeblakerde binnenkant zorgt voor wat rokerigheid in de wijn. Dit wordt naar wens van de afnemer in verschillende gradaties toegepast.

Het prijskaartje

Een eikenhouten vat is niet goedkoop in de aanschaf. Bij de productie komt namelijk nog steeds veel handwerk kijken. De prijs verschilt natuurlijk per leverancier, maar het begint ongeveer bij €500,- en daarvoor rijpt u nog slechts in het instapmodel. Bij een inhoud van 225 liter kunnen er 300 flessen wijn uit het vat gehaald worden. Tijdens de vatrijping verdampt er door de poriën van het hout een deel van de wijn. Omdat de wijn gaat oxideren wanneer deze blootstaat aan zuurstof moet dit regelmatig bijgevuld worden. Na 3 jaar geeft het vat geen geur- en smaak meer af en dient de wijnboer nieuwe te bestellen. De keuze om een wijn op hout te laten rijpen, is daarom al met al een dure afweging. De consument betaalt uiteindelijk minimaal een euro per fles meer.

Alternatieven voor houtrijping

Er zijn goedkopere alternatieven bedacht om de wijn een houtsmaak te geven. Van het toevoegen van eiken planken aan het vat, eikenhouten blokjes tot grote theezakken met houtsnippers die in het vat gehangen worden. Vooral in de ‘Nieuwe Wereld’ wijnlanden kom je hier gerust mee weg. Natuurlijk is het voordeel van de micro oxidatie weg. Het gaat puur om het toevoegen van een houtaroma. Er zijn zelfs eikessences in de handel, kunstmatige geconcentreerde smaakvloeistoffen, maar die zijn wel verboden.

Onze favoriete keuzes

Benieuwd hoe dat nou smaakt, zo’n houtgerijpte wijn? Probeer dan eens onze favoriete keuzes! Bijvoorbeeld de heerlijke houtgerijpte Peter Flemming Estates Chardonnay waar je de hinten van getoast hout goed in terugvindt. De Merlot van Peter Flemming is tevens houtgerijpt en ook hier proef je dit zeker in terug.

De Casa Safra Selección Platino Terra Alta Do Gran Reserva heeft 24 maanden gerijpt op Franse én Amerikaanse eikenhouten vaten en ook de Casa Safra Fermentado en Barrica Rueda DO Verdejo is een heerlijke houtgerijpte Verdejo waar de tonen van hout goed te herkennen zijn.

peter flemming estates chardonnay
peter flemming estates merlot

Leuk om ook te lezen

Is wijn vegetarisch? Rode wijn, witte wijn, rosé. Stuk voor stuk worden ze gemaakt van druiven. En een drank gemaakt van geperste druiven moet wel vegetarisch zijn toch? Want dieren, hoe zijn die in hemelsnaam betrokken bij de productie van wijn. Je raadt het al, da...
Hoe kun je wijn het beste bewaren? Vaak hoor je dat wijn beter wordt met de jaren. Sommige wijnen worden inderdaad liever nog een paar jaar weggelegd voordat ze zich van hun beste kant laten zien. Dit is echter lang niet altijd het geval. Slechts een klein gedeelte van de wijnen ...
Hoe wordt Champagne gemaakt? Champagne is een wijn die tot de verbeelding spreekt. Het wordt geassocieerd met luxe, stijl, en grandeur. Deze feestelijke wijn wordt al eeuwen gemaakt volgens de Méthode Champenoise, met de tweede gisting op fles. Wat maakt Champagne eigenlijk zo b...

Reacties

Vraag het Peter

Vraag het Peter
IDEEENBOX SMALL
WEBSHOP_SMALL

Nieuwsbrief

Vul uw e-mailadres in en blijf op de hoogte.